UNEP: Taka za plastiki zinatishia afya ya bahari na binadamu

1003303642-1024x819 UNEP: Taka za plastiki zinatishia afya ya bahari na binadamu

Na Mwandishi Wetu, Dar es Salaam

NAIBU Mkurugenzi Mtendaji wa Shirika la Umoja wa Mataifa la Mazingira (UNEP), Dkt. Elizabeth Mrema, amesema taka za plastiki zinazotoka nchi kavu ni miongoni mwa vyanzo vya uchafuzi vinavyoharibu mifumo ya chakula cha baharini na afya ya binadamu, akisisitiza umuhimu wa hatua za pamoja za kikanda kukabiliana na changamoto hiyo.

Dkt. Mrema amesema hayo jana Oktoba 6,2026 wakati akihutubia Mkutano wa 12 wa Nchi Wanachama wa Mkataba wa Nairobi (COP12), unaofanyika jijini Dar es Salaam.

1003311269-1024x683 UNEP: Taka za plastiki zinatishia afya ya bahari na binadamu

Anasema uchafuzi wa mazingira, hasa vyanzo vya uchafuzi vinavyotoka nchi kavu, taka za plastiki na mtiririko wa virutubisho, vinaendelea kuathiri mifumo ya chakula cha baharini na afya ya binadamu.

“Kama ilivyo, uchafuzi wa mazingira, hasa vyanzo vya uchafuzi vinavyotoka nchi kavu, taka zote za plastiki zinazotoka nchi kavu na mtiririko wa virutubisho unaharibu mifumo ya chakula cha baharini na afya ya binadamu,” anasema.

1003311265-1024x819 UNEP: Taka za plastiki zinatishia afya ya bahari na binadamu

Anasema changamoto hiyo ni sehemu ya janga la mara tatu la kisayari linaloikabili dunia, linalohusisha mabadiliko ya tabianchi, upotevu wa bioanuwai, ikiwa ni pamoja na uharibifu wa ardhi, ukame na kuenea kwa jangwa, pamoja na uchafuzi wa mazingira.

Kwa mujibu wa Dkt. Mrema, athari za mabadiliko ya tabianchi zinaongezeka kwa kasi, zikiwemo joto la juu la uso wa bahari, kupanda kwa kina cha bahari, kuongezeka kwa tindikali baharini na matukio mabaya zaidi ya hali ya hewa yaliyokithiri, yote yakitishia jamii za pwani na makazi dhaifu ya baharini.

Anasema upotevu wa bioanuwai unaendelea kwa kiwango cha kutisha, ukiharibu matumbawe, mikoko, nyasi za baharini na mifumo muhimu ya ikolojia ambayo ni ngao za asili na vifyonza kaboni.

1003311276-1024x819 UNEP: Taka za plastiki zinatishia afya ya bahari na binadamu

Dkt. Mrema anasema kwa sababu ya ukubwa na namna changamoto hizo zilivyofungamana, hakuna taifa moja linaloweza kukabiliana nazo peke yake.

Akizungumzia hatua zinazohitajika kukabiliana na uchafuzi wa plastiki, Dkt. Mrema anasema eneo la Bahari ya Hindi ya Magharibi tayari linatazama mbele kupitia mikakati ya kikanda ya uchafuzi wa plastiki na kemikali zinazohusiana, inayojenga juu ya mbinu ya mzunguko wa maisha.

1003311264-1024x819 UNEP: Taka za plastiki zinatishia afya ya bahari na binadamu

Anasema hatua hiyo ni ishara ya wazi kwamba Bahari ya Hindi ya Magharibi inakusudia kuwa tayari kutekeleza mkataba wa kimataifa.

Dkt. Mrema anasema Mkataba wa Nairobi umeendelea kuonesha umuhimu wa ushirikiano wa kikanda katika kukabiliana na changamoto za bahari, ikiwemo kupitia mifumo ya kisheria, mipango ya kikanda na hatua zinazotekelezwa katika ngazi za kitaifa.

Dkt. Mrema anasema Mkataba wa Nairobi pia umejenga msingi wa ushirikiano wa mipakani, kuanzia usimamizi wa pamoja wa mifumo ya ikolojia ya baharini iliyoshirikishwa hadi sheria za pamoja za vyanzo vya uchafuzi wa mazingira vya nchi kavu na maeneo yaliyohifadhiwa.

Akizungumzia hatua za mbele, anasema maamuzi yatakayochukuliwa katika COP12 yanapaswa kuendana na ukubwa wa changamoto zilizo mbele ya eneo hilo.

“Tunapotazama mbele kuelekea muongo ujao na kuendelea, maamuzi yatakayochukuliwa hapa katika Mkutano huu wa 12 wa Pande Zote yanapaswa kuendana na ukubwa wa changamoto zilizo mbele yetu,” alisema.

Alisema ni lazima kuongeza ufadhili bunifu wa bahari, ukiwemo mifuko ya bluu (blue bonds), uhasibu wa mtaji wa asili na mifuko ya amana, ili kuhakikisha uwekezaji endelevu katika mifumo ya ikolojia ya baharini unahakikishwa.

Aidha, amesisitiza umuhimu wa kuimarisha ushirikiano wa wadau mbalimbali, akisema vijana, mashirika ya kiraia, sekta binafsi na jamii za wenyeji na za asili wanapaswa kushirikishwa katika kila hatua ya safari hiyo.

1003303640-1-1024x819 UNEP: Taka za plastiki zinatishia afya ya bahari na binadamu

“Na katika hili, lazima tuendelee kubadilisha ushirikiano wa kikanda kuwa hatua madhubuti za kikanda zinazotoa matokeo kwa watu, kwa asili, na kwa siku zijazo za Bahari ya Hindi ya Magharibi,” anasema.

Dkt. Mrema anasema maendeleo ya kihistoria, yakiwemo kupitishwa kwa Makubaliano kuhusu Bioanuwai ya Baharini Zaidi ya Mipaka ya Kitaifa (BBNJ) chini ya Mkataba wa Umoja wa Mataifa wa Sheria ya Bahari, yanatoa fursa muhimu kwa eneo hilo kupanua hifadhi ya bahari na usimamizi endelevu zaidi ya maji ya pwani na kuingia katika bahari kuu.

Anasema kupitia UNEP, nchi saba kati ya 10 zinazoshiriki katika Mkataba huo tayari zimefanikiwa kupata ufadhili wa hatua za mapema kupitia Mfuko wa Mazingira wa Ulimwengu (GEF) kwa ajili ya uelewa wa kitaifa na uratibishaji.

Akizungumzia miaka 40 ya Mkataba wa Nairobi, Dkt. Mrema anasema Mkataba huo umebadilisha kwa kiasi kikubwa namna Bahari ya Hindi ya Magharibi inavyosimamiwa, uliosaidia kuunganisha uchumi wa buluu endelevu katika fikra za kikanda, ukionesha mifumo ya ikolojia ya baharini inayostawi ndiyo msingi wa usalama wa chakula, maisha ya pwani, utalii na ufanisi wa kitaifa.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *