
Na Abdallah Nassoro – MOI
TAASISI ya Tiba ya Mifupa na Ubongo Muhimbili (MOI) imeanza kutumia teknolojia ya kisasa katika kutoa matibabu ya kibingwa kwa wagonjwa wa kiharusi, hatua inayolenga kuongeza ufanisi wa matibabu na kupunguza madhara yanayoweza kujitokeza wakati wa upasuaji.
Teknolojia hiyo, ambayo imeanza kutumika nchini kupitia MOI, inawawezesha madaktari kufanya upasuaji wa ubongo kwa kutoboa tundu dogo kichwani na kutumia kifaa maalumu chenye kamera kufikia eneo lililoathirika na kuondoa damu iliyoganda bila kuathiri maeneo mengine ya ubongo.
Akizungumza leo, Septemba 17, 2026, Mkurugenzi wa Upasuaji wa Ubongo MOI, Dkt. Lemeri Mchome, amesema matumizi ya teknolojia hiyo ni hatua muhimu katika kuboresha matibabu ya kiharusi nchini.
“Tunatoboa tundu ndogo kichwani na tunapitisha kifaa maalumu chenye kamera. Kamera hiyo inakwenda kutuonyesha eneo ambalo damu imevilia na kutuwezesha kuitoa bila kuathiri sehemu nyingine,” amesema Dkt. Mchome.
Amesema matumizi ya teknolojia hiyo yanaifanya Tanzania kuendelea kupiga hatua katika kutoa huduma za kisasa za matibabu ya ubongo, huku wagonjwa wakipata huduma hizo nchini badala ya kulazimika kusafiri nje ya nchi.
“Hii ndiyo teknolojia ya kisasa zaidi duniani na sisi kama taasisi hatuko nyuma. Wagonjwa wa kiharusi hawana sababu ya kukimbilia nje ya nchi kwa matibabu, kwa sababu huduma hiyo inapatikana MOI,” amesema.
Ameongeza kuwa, kwa sasa taasisi hiyo inapokea kati ya wagonjwa watatu hadi watano wa kiharusi kwa siku, akieleza kuwa teknolojia hiyo inaweza kuwa na mchango mkubwa katika kuongeza ufanisi wa matibabu kwa wagonjwa.

Naye Daktari Bingwa wa Upasuaji wa Ubongo MOI, Dkt. John Mtei, ambaye ameshiriki katika upasuaji wa kwanza kwa kutumia teknolojia hiyo, amesema hatua hiyo ni sehemu ya mapinduzi katika huduma za matibabu ya kiharusi nchini.
“Ufanisi wa matibabu ndiyo nyenzo muhimu katika matumizi ya teknolojia hii. Mgonjwa anafanyiwa upasuaji na kuondolewa tatizo lake kwa uhakika,” amesema Dkt. Mtei.
Kwa mujibu wa MOI, kuanza kwa matumizi ya teknolojia hiyo ni sehemu ya jitihada za taasisi hiyo kuongeza upatikanaji wa huduma za kibingwa nchini, kupunguza utegemezi wa rufaa za matibabu nje ya nchi na hatimaye kupunguza gharama kwa Serikali na wagonjwa.
Hatua hiyo pia inaendelea kuimarisha nafasi ya MOI katika kutoa huduma za kibingwa za mifupa na mfumo wa fahamu, huku taasisi hiyo ikilenga kuendelea kuwa kituo cha ubora na weledi katika huduma hizo barani Afrika.
Hatua hiyo inaendeleza historia ya MOI katika kupanua huduma za kibingwa za ubongo na mfumo wa fahamu nchini, huku taasisi hiyo ikifanya zaidi ya taratibu 800 za upasuaji wa mishipa ya fahamu kwa mwaka, kwa mujibu wa utafiti wa kitabibu uliochapisha uzoefu wa MOI katika matibabu ya magonjwa ya mishipa ya ubongo.
Utafiti huo unaonyesha kuwa MOI imekuwa ikihudumia takribani wagonjwa 25,000 katika kliniki za nje kwa mwaka na karibu wagonjwa 3,500 wanaolazwa kwa dharura, huku huduma za upasuaji wa ubongo zikiendelea kupanuka kutoka matibabu ya majeraha ya kichwa na hydrocephalus hadi maeneo mbalimbali yakiwamo magonjwa ya mishipa ya fahamu.
Katika hatua nyingine ya ubunifu wa kitabibu, mwaka 2024 MOI ilifanya kwa mara ya kwanza upasuaji wa endoscopic wa uti wa mgongo, unaotumia tundu dogo na kusaidia kutekeleza upasuaji kwa njia isiyohitaji kufungua eneo kubwa la mwili.
MOI pia imekuwa ikijenga uwezo wa wataalamu wa upasuaji wa ubongo kupitia mafunzo na ushirikiano wa kimataifa, ikiwamo programu ya mafunzo ya neurosurgery inayofanyika kwa ushirikiano na Weill Cornell Medicine na kuwahusisha wataalamu kutoka Tanzania na Afrika Mashariki.
Kwa mujibu wa taarifa za MOI, taasisi hiyo kwa sasa ina vitanda 362 na vyumba 11 vya kisasa vya upasuaji, huku ikiwa na jukumu la kutoa huduma za kibingwa za mifupa, majeraha na upasuaji wa ubongo. Miongoni mwa malengo yake ni kupunguza idadi ya wagonjwa wanaohitaji kupelekwa nje ya nchi kwa matibabu kwa kuongeza uwezo wa kutoa huduma za kisasa nchini.
Kuanzishwa kwa teknolojia hiyo mpya ya matibabu ya kiharusi, hivyo, kunaingia katika mfululizo wa hatua ambazo MOI imekuwa ikichukua katika kuboresha huduma za ubongo na mfumo wa fahamu, kuongeza uwezo wa wataalamu na kupanua upatikanaji wa matibabu ya kibingwa ndani ya Tanzania.

